Healthy Home Tips

     หลักการง่ายๆ ของการออกแบบบ้านสุขภาพดี ขอให้เริ่มต้นจาก การออกแบบให้อยู่สบาย ไม่ทำลายสภาพแวดล้อมมีการนำพลังงานธรรมชาติทั้งแสงแดดและสายลมมาใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า การก่อสร้างคำนึงถึงความปลอดภัย ไม่ใช้วัสดุที่ก่อมลภาวะ
     บ้านสุขภาพดี ไม่ถึงกับต้องสร้างบ้านด้วยหิน มุงหลังคาจาก หรือเร้นกายอยู่กลางป่า แต่ต้องเป็นมิตรกับธรรมชาตื ที่สำคัญ ไม่จำเป็นต้องสร้างขึ้นใหม่ แม้แต่บ้านไม้หลังเก่าที่คุณอยู่มายี่สิบปีก็สามารถได้รับการปรับปรุงให้เป็นบ้านสุขภาพดีได้ ขอเพียงมีความเอื้ออาทร อ่อนโยนต่อผู้อาศัยทำให้ร่างกายและจิตใจอิ่มเอิบ ก่อให้เกิดพลังงานและความกระตือรือร้น นี่เองคือความหมายที่แท้จริงของบ้านสุขภาพดี

องค์ประกอบบ้านสุขภาพดี บ้านสุขภาพดีควรประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ ดังนี้

• อากาศบริสุทธิ์ - ไม่มีอะไรสำคัญต่อการมีชีวิตเท่าลมหายใจ และไม่มีอะไรเลาร้ายต่อชีวิตเท่ากับลมหายใจที่เป็นพิษในบ้านของเราเอง ที่แย่ที่สุดคือเราไม่มีวันตระหนักถึงพิษภัยของอากาศที่สูดดมจนกว่าสารพิษจะออกฤทธิ์ในรูปของโรคร้าย ดังนั้น เพื่อถนอมอากาศบริสิทธิ์ไว้หายใจ ควรลด ลด เลิก การนำสารพิษเข้ามาในบ้าน เริ่มจากการเลือกใช้วัสดุจากธรรมชาติแทนวัสดุสังเคราะห์ เช่น เลือกใช้ผ้าฝ้ายธรรมชาติแทนผ้าใยธรรมชาติแทนผ้าใยสังเคราะห์ เลือกใช้ไม้จริงแทนไม้อัดสำเร็จรูป เลือกใช้อิฐ หิน หรือกระเบื้องแทนไวนิล เลือกใช้น้ำยาทำความสะอาดต่างๆ ที่ปลอดจากสารพิษและน้ำหอม เป็นต้น รวมทั้งเลือกติดตั้ง เครื่องกรองอากาศที่มีคุณภาพไว้ในบ้านด้วย

• เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม - บ้านสุขภาพดีควรเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างชาญฉลาดและเกิดประโยชน์สูงสุด เช่น จัดส่วนการใช้สอยในบ้านตามตำแหน่งที่ได้รับแสงสว่างและ ลมเย็นเพื่อประหยัดพลังงาน ใช้โถสุขภัณฑ์รุ่นประหยัดน้ำใช้ถังขยะชนิดแยกประเภทขยะ เพื่อสะดวกต่อการนำขยะบางชนิด เช่นขวดแก้ว กระป๋อง และเศษกระดาษ ไปรีไซเคิล
เมื่อปรับเปลี่ยนแนวคิดว่าบ้านสบายคือบ้านที่เป็นมิตรกับธรรมชาติแล้ว คุณจะพบว่าตัวคุณเองสามารถลดค่าใช้จ่ายและการตกแต่งที่ฟุ่มเฟือยลงไปมาก การจัดแต่งบ้านด้วยวัสดุธรรมชาติมักจะมีค่าใช้จ่ายไม่สูง และยังให้คุณค่าทางจิตใจมากกว่าอีกด้วยคุณคงรู้สึกภูมิใจมากกว่าที่ได้เป็นเจ้าของสินค้าแฮนด์เมดหรือทำด้วยมือ เพราะคุณค่าของมันวัดเป็นราคาได้ยาก ต่างจากพรมลวดลายฉวัดเฉวียน ราคาแพงลิบ ที่ใครก็ซื้อหาได้ถ้ามีเงิน

• ตกแต่งเรียบง่าย - บ้านสุขภาพดีไม่เพียงสวยสบายตา แต่ควรเป็นบ้านที่ดูแลรักษาง่ายดาย ไม่ทำให้ผู้อยู่อาศัยต้องเหน็ดเหนื่อยแทบจะเป็นลมทุกครั้งที่เก็บกวาดทำความสะอาด บ้านสุขภาพดีไม่ควรมีห้องส่วนเกินหลายๆ ห้อง ควรมีห้องเท่าที่จำเป็น และไม่ต้องตกแต่งให้วิจิตรพิสดารเกินเหตุ มีของตกแต่งเพียงน้อยชิ้นง่ายต่อการจัดวางและโยกย้าย ใช้ผ้าม่านบางเบาแทนผ้าม่านหนาหนัก ใช้พรมแฮนด์เมดผืนย่อมหรือเสื่อกกเข้ามาแทนพรมหนาที่ปูเต็มพื้น เลือกโซฟาและหมอนอิงบุผ้าที่ถอดซักได้อย่างผ้าฝ้ายหรือผ้าลินิน เลือกวัสดุปูพื้นแต่งผนังที่เรียบง่าย ไม่ต้องมีลวดลายสลักเสลาที่มักสะสมฝุ่นละออง ไม่มีซอกมุมลึกลับให้แมลงและไรฝุ่นแอบซ่อนอาศัย บ้านที่ตกแต่งเรียบง่าย นอกจากจะช่วยคุ้มกันอันตรายที่มองเห็นได้ยากแล้วยังให้ผลดีด้านสุขภาพจิต ทำให้จิตใจปลอดโปร่งแจ่มใสด้วย

• ถูกหลักสรีรศาสตร์ - เพื่อการใช้สอยที่สะดวกง่ายดายไม่ทำลายสุขภาพเฟอร์นิเจอร์ในบ้านควรได้รับการเลือกเฟ้นและจัดวางอย่างคำนึงถึงหลักสรีรศาสตร์ ยกตัวอย่าง ห้องครัวที่ดีควรประกอบด้วยตู้เก็บของที่มีความสูงที่พอเหมาะ ใช้งานสะดวกและช่วยให้จัดการจัดเก็บมีประสิทธิภาพ หยิบของง่าย เปิดปิดตู้สะดวก ห้องน้ำที่ดีควรติดตั้งสุขภัณฑ์ที่ออกแบบได้สัดส่วนพอเหมาะกับการใช้งาน เคาน์เตอร์อ่างล้างมือสูงพอเหมาะอุปกรณ์ก๊อกน้ำหมุนเปิดปิดง่าย ไม่ทำให้น้ำกระเซ็นเปียกทุกครั้งที่ล้างมือ ห้องนั่งเล่นที่ดีควรมีเก้าอี้โซฟาที่นั่งแล้วรู้สึกผ่อนคลาย ห้องนอนที่ดีต้องมีเตียงนอนที่รองรับน้ำหนักกระดูกสันหลังอย่างถูกหลักสรีรศาสตร์ เป็นต้น

• มีพื้นที่สีเขียว - สีเขียวของพันธุ์ไม้ช่วยให้ความชุ่มชื่นแก่จิตใจและเหนี่ยวรั้งเราไว้กับธรรมชาติ กลิ่นหอมของดิน เสียงนกที่ออกหากินยามเช้าตรู่ กระรอกที่วิ่งซุกซนอยู่ในสวน ใบไม้ที่หล่นร่วงบนสนามหญ้า คือสัญลักษณ์ของชีวิตชีวาที่คนในเมืองใหญ่แทบไม่มีโอกาสสัมผัส
ต้นไม้สีเขียวสดสวยไม่เพียงให้ชีวิตชีวา แต่ยังช่วยดูดอากาศพิษและกลิ่นที่เป็นอันตรายในบ้านไม่ต้องสรรหาพันธุ์ไม้ที่วิจิตรพิสดาร เลือกปลูกต้นไม้ไทยธรรมดาพันธุ์ท้องถิ่นจะเหมาะสมกับภูมิอากาศที่สุด
นอกจากต้นไม้ที่ปลูกไว้รอบบ้านแล้ว บ้านสุขภาพดียังอาจมีต้นไม้ประดับในบ้าน และอาจเลือกปลูกในน้ำแทนการปลูกในดินเพื่อความสะดวก พยายามเลือกปลูกต้นไม้ในห้องที่มีอากาศถ่ายเทดี ห้องที่มีหลังคากระจกหรือหน้าต่างโดยรอบ

•ได้รับแสงสว่างธรรมชาติ - บ้านสุขภาพดีควรได้รับแสงสว่างจากธรรมชาติ อย่าปิดบังหน้าต่างจนมิดชิดด้วยผ้าม่านหนาหนัก ขอให้เลือกใช้ผ้าม่านอ่อนเบา หรือมู่ลี่ที่ยอมให้แสงลอดผ่านได้โดยไม่ทำลายความเป็นส่วนตัว การเลือกใช้กระจกใสและกระจกเงาในบางตำแหน่งก็สามารถเพิ่มความสว่างให้บ้านได้

•ใช้สีสันสบายตา - งานวิจัยหลายชิ้นบ่งบอกว่า สีสันมีส่วนสำคัญต่อจิตใจและอารมณ์ ช่วยเร่งเร้า กระตุ้นหรือทำให้หดหูได้ ตัวอย่าง เช่น สีแดงกระตุ้นอัตราการเต้นของหัวใจ สีฟ้าทำให้ความดันโลหิตลดลง เป็นต้น แม้แต่ความอ่อนเข้มของสีที่มีหลากหลายระดับ ก็ทำให้เกิดผลกระทบต่อความรู้สึกได้แตกต่างกันบ้านสุขภาพดีจึงควรเลือกใช้สีสันที่เหมาะสมกับอารมณ์ของห้อง โดยคำนึงถึงรสนิยมและความชอบของเจ้าของห้องด้วย

•ให้ความสดชื่นจากน้ำ - น้ำมีคุณประโยชน์ต่อร่างกายและจิตใจอย่างสุดจะพรรณนา ห้าพันปีก่อน คนโบราณใช้น้ำแร่ในการรักษาอาการเจ็บป่วย ในศตวรรษที่สี่ ชาวกรีกบำบัดโรคด้วยการอาบน้ำส่วนชาวโรมันโบราณดัดแปลงบ่อน้ำร้อนเป็นอ่างอาบน้ำที่ใช้ฟื้นฟูรักษาร่างกายและจิตใจ จนถึงวันนี้ วารีบำบัด (Hydrotherapy) ถูกแพทย์นำมาใช้บรรเทาอาการป่วยทางกายและใจนานาประการ บ้านสุขภาพดีจึงควรให้ความสำคัญกับพื้นที่อาบน้ำอย่างมาก

•ปราศจากสิ่งรบกวน - บ้านสุขภาพดีควรให้ความรู้สึกสงบนิ่งเมื่ออยู่อาศัย ไม่มีสิ่งรบกวนประสาทสัมผัสให้รู้สึกเลวร้าย เช่น เสียงดังหรือกลิ่นอับชื้น ไม่มีกลิ่นสารเคมีอันเกิดจากการทำความสะอาดหรือน้ำหอมปรับอากาศ ถ้าจะมีกลิ่นก็ควรเป็นกลิ่นดอกไม้สมุนไพรหรือเครื่องหอมธรรมชาติ กลิ่นสดชื่นของพันธุ์ไม้เมื่อเปิดหน้าต่าง และเสียงรินไหลของสายน้ำในสวน

•มีพื้นที่ชำระจิตใจ - อาจไม่ถึงกับต้องสร้างห้องพระที่มีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประดิษฐานแน่นขนัด แต่อย่างน้อยบ้านสุขภาพดี ควรมีมุมส่วนตัวที่สงบเงียบ เพื่อการทำจิตยุ่งเหยิงให้ผ่อนคลาย การนั่งสมาธิ เล่นโยคะ หรือสวดมนต์ หรือเพียงนั่งเฉยๆ เพื่อทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นด้วยใจสงบ

•เปี่ยมพลังธรรมชาติ - โลกสมัยใหม่หมุนไปด้วยความเร่งรีบ ทุกวันคุณต้องสัญจรบนพาหนะความเร็วสูง อยู่ในท่ามกลางคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าโหมกระหน่ำทั้งจากจอคอมพิวเตอร์ เตาอบไมโครเวฟ โทรศัพท์มือถือ และอุปกรณ์สื่อสารต่างๆ มีงานวิจัยที่สะท้อนว่าการรับความถี่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (EMFs electromaganetic frequencies) เหล่านี้เป็นประจำทุกวันน่าจะส่งผลกระทบต่อการทำงานของสมอง รบกวนการเติบโตและการผลิตเซลล์ทั่วร่างกาย เพื่อลดการสัมผัสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า พยายามจัดวางเครื่องไฟฟ้าที่มีคลื่นรังสีเหล่านี้ให้ไกลจากจุดที่อยู่อาศัยเป็นประจำ
และเพื่อเพิ่มพลังหมุนเวียนที่ดีตามธรรมชาติ ควรศึกษาปรัชญาการออกแบบของชาวตะวันออก เช่น ฮวงจุ้ย ซึ่งเน้นการสร้างสมดุลกับพลังธรรมชาติ นำมาประยุกต์ใช้ในการจัดวางผังห้องต่างๆ ด้วย

Simple Tips เพื่ออากาศบริสุทธิ์
• เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทอยู่เสมอ
• ติดพัดลมดูดอากาศในห้องครัวและห้องน้ำ
• เปลี่ยนไส้กรองเครื่องกรองอากาศ หรือเครื่องปรับอากาศบ่อยๆ
• หมั่นเช็คล้างเอาคราบสิ่งสกปรกหรือเศษอาหารออกจากเตาและเครื่องดูดควัน
• ใช้วัสดุหรือผ้าจากผ้าจากธรรมชาติทั้งหมด
• พยายามไม่สะสมถุงพลาสติกและขวด
• เลือกใช้แต่สีปลอดสารพิษ
• ปลูกต้นไม้ในบ้านโดยใช้น้ำแทนดิน
• ทำความสะอาดบ่อยๆ ด้วยน้ำยาซักล้างจากธรรมชาติ เช่น น้ำส้มสายชูหรือน้ำมะนาว
• วางอุปกรณ์เครื่องพิมพ์เลเซอร์หรือเครื่องถ่ายเอกสารให้ห่างไกลจากห้องที่อยู่อาศัย
• พยายามกำจัดกลิ่นบุหรี่หรือยาเส้น

Simple Tips เพื่อสุขภาพกาย
• เปิดหน้าต่างรับแสงแดด
• ขจัดสารพิษให้หมดจากบ้านหรือให้เหลือน้อยที่สุด
• จัดวางข้าวของให้สะดวกสบายต่อการหยิบใช้และเก็บรักษา
• กำจัดผ้าบุหรือผ้าม่านที่หนาหนักและดักเก็บฝุ่น
• ห้องที่มีความชื้นต้องหาทางระบายอากาศให้ดีไว้ก่อน
• จัดพื้นที่สำหรับการออกกำลังกายและผ่อนคลาย

Simple Tips เพื่อสุขภาพใจ
• เก็บบ้านให้เป็นระเบียบ
• เลือกใช้สีสันที่สดชื่น
• เปิดเพลงที่ฟังแล้วมีความสุข
• หามุมสงบสำหรับนั่งคิดทบทวน
• รวบรวมสิ่งของที่เกินความจำเป็นไปบริจาค
• ทำชีวิตประจำวันให้เรียบง่าย
• เลือกทางสายกลางเสมอ