Healthy Home Tips 4
ต้นไม้ดูดสารพิษ ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อว่า เราสามารถแก้ปัญหาสารพิษในบ้านได้ด้วยการปลูกต้นไม้ในร่มบางชนิด องค์การนาซ่าสหรัฐอเมริกาได้ทำการวิจัยพบว่า ไม้ประดับหลายชนิดสามารถทำหน้าที่ในการฟอกอากาศได้อย่างดีเยี่ยม ตัวอย่าง เช่น เศรษฐีเรือนใน สามารถช่วยลดสารฟอร์มัลดีไฮด์ในอากาศได้ดีมาก ต้นไม้ที่ดูดสารพิษในบ้านมีมากมายถึง 40 ชนิด ส่วนใหญ่เป็นต้นไม้ที่เลี้ยงง่าย ทนทาน และสวยงาม รวมทั้งเป็นต้นไม้ที่คนไทยคุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว บ้านที่มีเฟอร์นิเจอร์ ทำจากไม้ปาร์ติเคิลบอร์ด หรือพลาสติก ควรพิจารณาเลือกปลูกต้นไม้เหล่านี้ไว้ในบ้าน จะช่วยลดความรุนแรงของปัญหาอากาศเป็นพิษลงได้ รายชื่อต้นไม้ดูดสารพิษ 40 ชนิด
พักผ่อนอย่างอ่อนโยน วันหนึ่งๆ เรามีเวลาให้ใช้จ่ายอยู่ยี่สิบสี่ชั่วโมง และเราใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 8 ชั่วโมงหรือหนึ่งในสามของทั้งหมดนั้นเพื่อการนอน การนอนคือจุดเริ่มต้นของสุขภาพ ดังนั้นห้องนอนถึงสำคัญมากในบ้านสุขภาพดี อาจเพราะเป็นห้องสำคัญที่สุดในบ้าน มัณฑนากรจึงมักจัดสรรพื้นที่สำหรับห้องนอนอย่างกว้างขวาง ห้องนอนใหญ่ในบ้านหลังงามบางหลังมักใหญ่สมชื่อ และถูกออกแบบตกแต่งอย่างหรูหราซับซ้อนเกินความจะเป็น บางห้องมีเครื่องอำนวยความสะดวกทุกอย่างราวกับห้องสวีทโรงแรมห้าดาวมีทั้งแพนทรี อ่างน้ำวนขนาดยักษ์ และโฮมเธียเตอร์ครบชุด แต่ความจริงแล้ว ความใหญ่โตของห้องนอนไม่เกี่ยวอะไรกับสุขภาพดีเลย ทุกค่ำคืนเราต้องการพื้นที่เพื่อการฟื้นฟูสภาพร่างกายและจิตใจนี้เพียงเล็กน้อย สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ต้องมีในห้องนอน กลับกลายเป็นความสงบเงียบ ห้องนอนที่ดีควรปราศจากเสียงรบกวนหรือสิ่งปรุงแต่งที่เร่งเร้าให้เกิดจินตนาการฟุ้งซ่าน หรือกระตุ้นให้นึกอยากลุกขึ่นมาทำงานกลางดึกหรือคาราโอเกะกันจนรุ่งเช้า ห้องนอนที่ดีควรเอื้อให้เกิดความผ่อนคลาย มีพื้นที่เอนกายที่พอเหมาะ และนุ่มสบายพอที่จะนอนคุยกันเบาๆ แสดงความรักต่อกัน หลับและฝันดี องค์ประกอบในห้องนอนสุขภาพดี ภาพชวนฝันจากหนังสือตกแต่งบ้าน มักเน้นเตียงนอนที่ถูกออกแบบตกแต่งอย่างวิลิศมาหรา ที่นอนหนานุ่มราวปุยเมฆประดับด้วยกองหมอนผ้าไหมหลากสี มีผ้าม่านห้อยระย้าสี่เสาแสนโรแมนติก แต่เตียงสวยในเทพนิยายเหล่านี้ไม่ได้รับประกันว่าจะสร้างฝันดีได้มากกว่าเตียงสุขภาพดีธรรมดาๆ เลย เตียงนอนสุขภาพดีคือเตียงที่เรียบง่าย ประกอบด้วยที่นอนที่หนาแน่นพอเหมาะ สามารถรองรับกระดูกสันหลังโดยไม่ทำให้เกิดความปวดเมื่อย มีหมอนหนุนใบราบหรือหมอนที่ได้สัดส่วน ออกแบบมาเพื่อรองรับส่วนคอดเว้าของศีรษะและคอได้เหมาะเจาะ อาจมีพนักหัวเตียงหรือหมอนอิงที่เหมาะกับการเอนพิงเพื่อการอ่านหนังสือก่อนนอน หลีกเลี่ยงผ้าห่มหนาหนักหรือผ้าปูเตียงจับจีบระบายซับซ้อนที่ออกแบบเพื่อโชว์มากกว่าเพื่อใช้ เพราะผ้าเหล่านี้จะดักจับฝุ่นละอองกับไรฝุ่นที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าสะสมไว้ ความมืดและความเงียบต่างหากที่สำคัญสำหรับห้องนอน หากมีแสงไฟจากถนนลอดผ่านหน้าต่างเข้ามาได้ในยามค่ำคืนควรพิจารณาหาม่านมากรองแสงนั้นไว้ การเลือกใช้ดวงไฟในห้องนอน อย่าใช้แสงไฟที่ส่องแรงจ้าจากฝ้าเพดาน ซึ่งจะไม่สร้างบรรยากาศแห่งการพักผ่อน ควรติดตั้งสวิตซ์ปรับแสง (dimmer switch) กับดวงไฟทุกดวงในห้องเพื่อให้ปรับหรี่ไฟได้ตามความเหมาะสม โคมไฟหัวเตียงหรือโคมไฟอ่านหนังสือ เลือกโคมไฟผ้าที่มีสีสวยจะช่วยให้แสงที่ออกมานุ่มนวลลง นอกจากเสียงและแสงแล้ว การนอนที่ดียังอาจถูกรบกวนด้วยคลื่นไฟฟ้าที่มองไม่เห็น ห้องนอนสุขภาพดีจึงควรมีอุปกรณ์ไฟฟ้าให้น้อยที่สุด ถ้ามีโทรทัศน์ในห้องนอน อาจจัดมุมนั่งดูแยกให้เป็นสัดส่วน วางนาฬิกาปลุกไฟฟ้าและเครื่องเสียงให้ห่างพอประมาณจากหัวเตียง หลีกเลี่ยงเตียงที่มีสปริงโลหะ จัดวางเตียงให้ห่างไกลจากเครื่องไฟฟ้าให้มากที่สุดหากมีเครื่องใช้ไฟฟ้าตั้งติดผนังอยู่ในห้องติดกัน พยายามวางเตียงแนบผนังด้านอื่น เตียงนอนสุขภาพดี เตียงเป็นเฟอร์นิเจอร์ที่แนบชิดกับมนุษย์มากที่สุด เพราะร่างกายทุกส่วนของเราต้องแนบชิดติดอยู่กับมันถึงประมาณแปดชั่วโมงทุกๆ วัน เตียงที่ดีไม่เพียงต้องอบอุ่นนุ่มนวลชวนให้ฝันดี แต่ยังต้องได้รับการออกแบบอย่างถูกต้องตามหลักสรีรศาสตร์ เพื่อถนอมกระดูกสันหลังและช่วงคอของเราไม่ให้เกิดปัญหาเมื่อตื่น โชคร้ายที่เครื่องนอนที่มีขายในท้องตลาดทุกวันนี้ ล้วนแล้วแต่อ่อนโยนต่อสัมผัส แต่ไม่อ่อนโยนต่อสุขภาพ ผ้าปูเตียงราคาถูกมักทำจากผ้าฝ้ายผสมใยสังเคราะห์ (Polyester) ยิ่งมีใยสังเคราะห์ผสมมากเท่าใด ราคาก็ยิ่งถูกลงเท่านั้น ผ้าเหล่านี้มีคุณสมบัติยับยาก ไม่ต้องรีด สีสันสดสวย แต่ส่วนใหญ่ผลิตในระบบอุตสาหกรรมซึ่งอุดมด้วยสารเคมีที่อาจปลดปล่อยฟอร์มัลดีไฮด์ รวมทั้งสารเคมีที่เป็นอันตรายชนิดอื่นออกมา แม้แต่ผ้าปูเตียงที่เป็นผ้าฝ้ายก็ยังไม่ปลอดภัยนัก เพราะมักผ่านการย้อมด้วยสารเคมี ย้อมขาว หรือเคลือบเนื้อผ้า แทนที่จะใช้ผ้าใยสังเคราะห์ ห้องนอนสุขภาพดีจึงควรหวนกลับไปหาผ้าฝ้ายธรรมชาติ ยิ่งเป็นผ้าที่ทอจากเส้นใยพืชที่ปลูกโดยวิธีเกษตรอินทรีย์ (Organic) และไม่ผ่านกระบวนการฟอกย้อมยิ่งดี ไม่ว่าจะเลือกผ้าชนิดไหน ขอให้ดูจำนวนเส้นด้ายในการทอต่อตารางนิ้ว (Thread count) ซึ่งปกติอยู่ที่ 200-250 เส้นด้ายต่อตารางนิ้วด้วย ยิ่งตัวเลขสูงยิ่งดี เพราะจะบ่งบอกถึงความทนทานและความนุ่มนวลของเนื้อผ้า ห้องนอนปลอดฝุ่น ห้องนอนเป็นห้องที่ควรทำความสะอาดให้บ่อยครั้งที่สุดเพราะมีแนวโน้มที่จะสะสมฝุ่นหรือไรฝุ่น ซึ่งเป็นสาเหตุที่น่ากลัวที่สุดของการเกิดโรคภูมิแพ้ ไรฝุ่น คือสัตว์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับแมงมุม มีแปดขาแต่มีขนาดเล็กมากจนมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น สามารถแพร่พันธุ์บนพื้น อาจจะอยู่รวมกับสะเก็ดรังแค เชื้อรา และพบร่วมกับฝุ่นที่มาจากเสื่อ หมอน หรม ผ้าคุลมเตียง เสื้อผ้า ม่าน ตุ๊กตา หากเด็กเล็กสัมผัสกับฝุ่นและไรฝุ่นมากจะนำไปสู่โรคหอบหืด การทำความสะอาดบ้านอย่างดีเลิศเพียงใดก็ไม่รับประกันว่าจะปลอดไรฝุ่นอย่างสิ้นเชิง แต่มีวิธีบางอย่างที่จะช่วยให้หลีกเลี่ยงหรือลดปริมาณของไรฝุ่นลงได้ เริ่มจากพื้นห้องนอน ไม่ควรปูพรมเด็ดขาด ถ้าเลือกได้ควรปูพื้นไม้ที่ให้ความเป็นธรรมชาติและทำความสะอาดง่ายแม้แต่ผ้าเช็ดเท้าหน้าเตียงก็ควรหลีกเลี่ยงพรมขนฟู หันมาใช้ผ้าฝ้ายผืนพอเหมาะที่สามารถซักได้ เลือกใช้เตียงนอนแบบทึบ ไม่มีขา ขอบเตียงแนบสนิทกับพื้นห้อง เพื่อป้องกันไม่ให้ฝุ่นขังใต้เตียง เลือกหมอนที่ซักล้างทำความสะอาดได้ ควรหลีกเลี่ยง หมอนนุ่น ยาง ฟองน้ำ เพราะสะสมฝุ่นและเชื้อรา หมอนและที่นอน ควรปกคลุมด้วยผ้าที่มีคุณสมบัติกันไรฝุ่น ซึ่งมีความหนาแน่นพอที่จะทำให้สารจากซากและละอองของตัวไรฝุ่นไม่สามารถผ่านเข้าไปได้ ควรนำที่นอนและหมอนออกจากแดดบ่อยๆ และซักผ้าปูเตียงด้วยน้ำร้อนรวมทั้งรีดด้วยความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อโรค พื้นที่สำหรับวัยเยาว์ การออกแบบพื้นที่สำหรับเด็กๆ เป็นทั้งเรื่องที่น่าสนุกและน่ากังวล ไม่เพียงเพราะเด็กตัวน้อยๆ มีความต้านทานต่อโรคและสารเคมีต่ำกว่าผู้ใหญ่ แต่เด็กต้องการการคุ้มครองป้องกันภัยรอบด้าน ต้องการความรู้สึกอบอุ่นปลอดภัย และยังต้องการบรรยากาศที่เหมาะสมในการส่งเสริมสติปัญญาและการเจริญเติบโตทางอารมณ์อีกด้วย ห้องเด็กต้องให้ความสะดวกสบายและเป็นส่วนตัว แต่ไม่ห่างไกลจากบริเวณที่คนในครอบครัวขลุกอยู่ด้วยกัน เด็กเล็กๆ จะรู้สึกไม่ปลอดภัยหากห้องนอนอยู่แยกออกไปคนละชั้นหรือคนละด้านกับห้องของพ่อแม่ บ้านที่มีเด็กหลายคนไม่จำเป็นต้องมีห้องส่วนตัวให้เด็กคนละห้อง หลายครอบครัวที่เด็ก ๆ อยู่ร่วมห้องกับพี่หรือน้องอย่างมีความสุข เป็นการกระตุ้นให้เกิดความรักใคร่สนิทสนมกันมากยิ่งขึ้น ถ้าต้องการจัดพื้นที่ส่วนตัวให้เด็กแต่ละคนได้ทำกิจกรรมที่ตนสนใจแตกต่างกัน อาจเลือกใช้ฉากกั้นหรือจัดมุมให้เป็นสัดส่วนก็เพียงพอ พึงระลึกว่าเด็กเล็กไม่ใส่ใจเรื่องของขนาดเท่ากับผู้ใหญ่ไม่จำเป็นต้องจัดห้องเด็กให้ใหญ่โตกว้างขวางเกินเหตุ พื้นที่ห้องเด็กที่ผู้ใหญ่คิดว่าอึดอัดคับแคบ อาจเป็นห้องที่ใหญ่โตในความรู้สึกของเด็ก 4 ขวบ ดังนั้นแทนที่จะทุ่มเทพื้นที่ให้ห้องเด็ก เปลี่ยนมาใช้วิธีจัดมุมเล็กๆ ให้เด็กตามส่วนต่างๆ ทั่วบ้านจะดีกว่า เพื่อให้เด็กมีมุมสบายในยามที่ต้องอยู่ในสายตาผู้ใหญ่ เช่น จัดให้มีมุมนั่งเล่นหรือเตียงไม้เล็กๆ อยู่ตรงมุมห้องทำงานของคุณแม่ เป็นต้น ข้อคิดที่ไม่ควรลืมคือ เด็กมีความต้องการและความสนใจที่เปลี่ยนแปลงตามวัยอย่างรวดเร็ว บางทีตัวเด็กนั่นเองที่เป็นผู้แสดงความต้องการเป็นเจ้าของ จับจองมุมโน้นมุมนี้หรือดัดแปลงมุมเดิมให้เหมาะกับความสนใจใหม่ๆ ของตัวเองห้องเด็กจึงไม่ควรออกแบบตกแต่งแบบตายตัว และหากคุณอนุญาตให้เด็กมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงมุมส่วนตัวของแกด้วยแล้ว ก็จะเป็นการช่วยสนับสนุนให้เด็กได้มีโอกาสค้นหาตัวเองมากยิ่งขึ้น ห้องน้อยปลอดสารพิษ เด็กคือเป้าหมายหลักที่กระตุ้นให้ผู้ใหญ่เห็นความสำคัญของบ้านสุขภาพดี โดยเฉพาะการมีเด็กเล็กๆ ในบ้าน เพราะภูมิต้านทาน ระบบประสาท รวมทั้งภูมิคุ้มกันของเด็กเล็กยังพัฒนาไม่สมบูรณ์ ตับและไตของเด็กยังไม่สามารถทำหน้าที่กลั่นกรองหรือขับสารที่เป็นอันตรายจากร่างกายได้ สมมติว่าเด็กกับผู้ใหญ่อยู่ในพื้นที่ที่มีไอพิษจากสารตะกั่วด้วยกัน ผู้ใหญ่ยังไม่มีท่าทีจะแสดงอาการ แต่เด็กเล็กอาจล้มป่วยถึงขั้นต้องเข้าโรงพยาบาลเลยก็ได้ เพราะวัยเด็กเป็นวัยที่กำลังมีการเจริญเติบโตทางร่างกาย เนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ กำลังพัฒนาลมหายใจของเด็กจะสั้นและถี่ จึงมีโอกาสสูดเอาสารพิษเข้าไปมากขึ้นเมื่อเทียบกับน้ำหนัก จึงไม่แปลกที่เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีมลภาวะสูง เด็กๆ จะมีโอกาสเจ็บป่วยจากโรคหลอดลมอักเสบ ปอดบวม ติดเชื้อในหู และหอบหืด ได้เร็วกว่าผู้ใหญ่ ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีเหตุผลอีกมากมายที่เด็กต้องเสี่ยงกับสารพิษมากกว่าผู้ใหญ่ อาทิ เด็กในวัยซึ่งยังเดินไม่คล่อง มักต้องคลานและนั่งเล่นอยู่บนพื้นที่สะสมฝุ่นเป็นเวลานานกว่าผู้ใหญ่ หรือหากพาไปอยู่ในสวนดอกไม้ เด็กๆ จะมีแนวโน้มสัมผัสดอกไม้ใบหญ้าหรือเด็ดเข้าปากชิมเพราะความอยากรู้อยากเห็นมากกว่าผุ้ใหญ่ ทำให้ได้รับสารก่อภูมิแพ้จากละอองเกสรดอกไม้หรือเชื้อราได้ง่าย จึงเป็นหน้าที่ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ที่ผู้ใหญ่จะต้องสร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับเด็กไว้ในบ้านสุขภาพดี เพื่อสนับสนุนให้เด็กได้มีพื้นที่เรียนรู้โลกอย่างมีความสุข
ทำบ้านให้ปลอด VOCs สารอินทรีย์ไอระเหย หรือ VOCs (Volatile Organic Chemicals) คือ กลุ่มสารประกอบอินทรีย์ที่ระเหยเป็นไอกระจายตัวไปในอากาศได้ในที่อุณหภูมิและความดันปกติ ผลิตภัณฑ์ทุกประเภทจากโรงงานอุตสาหกรรมในช่วงห้าสิบปีหลังมานี้ ล้วนประกอบด้วยสารอินทรีย์ไอระเหยดังกล่าว ในชีวิตประจำวันเราได้รับ VOCs จากผลิตภัณฑ์หลายอย่าง เช่น ควันบุหรี่ น้ำยาฟอกสี สีพ่นรถยนต์ น้ำยาซักแห้ง น้ำยาย้อมผมและน้ำยาดัดผม สารฆ่าแมลง สารที่เกิดจากการเผาไหม้ ฯลฯ สารเคมีนับร้อยในกลุ่ม VOCs ยังถูกพบในวัสดุที่เราใช้กันเป็นประจำในบ้าน ทั้งไม้อัด ปาร์ติเคิลบอร์ด สีทาบ้าน วัสดุประสานหรือกาว ผ้าใยสังเคราะห์ และผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด โชคดีที่กลิ่นจากสารเหล่านี้จางหายไปได้เองเมื่อเวลาผ่านไป แต่บ้านสุขภาพดีก็ควรหลีกเลี่ยงหรือลดการรับสารอินทรีย์ไอระเหยโดยไม่จำเป็น วิธีที่ดีที่สุดคือการเลือกใช้แต่วัสดุธรรมชาติที่ไม่ผ่านกระบวนการทางเคมี ถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้ พยายามลดปริมาณการนำสารเคมีเข้ามาในบ้านให้น้อยที่สุด เช่น นำเฟอร์นิเจอร์ใหม่ไปตากลม เพื่อให้สารระเหยปลดปล่อยออกมาให้มากที่สุดก่อนนำเข้าบ้าน
+ Healthy Home Tips1 + Healthy Home Tips2 + Healthy Home Tips3 + Healthy Home Tips4 + Healthy Home Tips5 + Healthy Home Tips6 + Healthy Home Tips7
